ابراهيم عاملي ( موثق )

283

تفسير عاملي ( فارسي )

« وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ » 206 تا آخر آيه ابو الفتوح نوشته است : مجاهد و ابن جريج گفتند : خداى تعالى فرمود تا مكلَّفان او را ياد كنند در دل ، و او را فراموش نكنند ، و تضرّع كنند در دعا استكانت و خضوع و به دعا و حاجت كه خواهند آواز بر ندارند چه با كسى مىگويند كه بر او پوشيده نيست احوال ايشان . اهل معانى گفتند : معنى آن است كه به قرآن متعظ شود به آياتش معتبر شود . مجمع البيان : زراره از امام باقر يا صادق ع روايت كرده است : يعنى اگر با كسى به جماعت نماز بخوانند بايد صدا بلند نكنند ، و با خود مشغول ذكر و تسبيح باشند . طنطاوى : يعنى عظمت و جلال خداوند را بدل بياور در هنگام قرائت قرآن و وقت دعا و تسبيح و تهليل با حال خضوع ، مخفى نه به آواز بلند كه دعاى آهسته باخلاص نزديكتر است و با فكر و تعقّل انسان سازگارتر . « بِالْغُدُوِّ وَالآصالِ » 206 طنطاوى : چون اين دو وقت قدرت و عظمت خدا خداوند بيشتر جلوه گر مىشود بايد بيشتر متوجّه به حقّ باشند زيرا اگر اوّل صبح خورشيد نور خود را به آفاق پهن مىكند و الوان مختلف از موجودات زمين نشان مى - دهد و در شب تاريكى و درخشش ستارگان براى هر كه مرد فكر و بصيرت باشد موجب موعظه است و معرفت عظمت خداوند . « إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ » 207 كشف نوشته است : اشارت است به نقطه ى جمع « لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِه » خبر است از نعمت تفرقه . عنديت كرامت ايشان را اثبات كرده و احكام عبوديت برايشان نگه داشته تا بنده روان باشد ميان جمع و تفرقت . جمع حقيقت را نشان است و تفرقت شريعت را بيان است و « لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهاجاً » اشارت به آن است . « وَلَه يَسْجُدُونَ » 208 مجمع البيان : مخالفى نيست در اين كه از اين جمله سجده منظور است و اوّل سجده ى در قرآن است ، ولى اختلاف است كه سجده ى هنگام تلاوت اين آيات قرآن واجب است يا مستحب ، ابو حنيفه واجب دانسته است